کسی در باره ی موضوعی بیش از حد لازم و
ضروری گفت و گو کند و موجب کسالت شنونده یا
خواننده اش گردد ) واژه ی حاشیه از « حشو » به
معنی « زاید » است و در گذشته که صنعت چاپ
اختراع نشده نبود، دانشمندان و پژوهشگران
هنگامی که کتابی را می خواندند، نظرات خود
را در عباراتی کوتاه و گاه بسیار پیچیده در کناره ی
متن کتاب می نوشتند. حاشیه نویسی بر متن کتاب (
که آن را تحشیه می نامند) کاری ساده و البته آسان
تر از تالیف کتاب است، اما صاحب نظران از آن
برای اظهار نظر در رد یا تکمیل نظر نویسنده ی
کتاب ها بهره می گرفتند. در دوره ی صفوی و
قاجار که می توان آن را دوره ی حاشیه نویسی
نامید، عبارات حاشیه ای بسیار سخت و پیچیده
بوده اند و برخی دیگر از پژوهشگران مجبور بوده
اند بر حواشی نیز حاشیه بنویسند و این کار که تنها
موجب ملالت ذهن خواننده و انحراف فکر او از متن
اصلی می گردید، اندک اندک به صورت اصطلاحی
برای بیش از حد لازم سخن گفتن و توضیحات
اضافی دادن به کار گرفته شده است.
السلام علی المهدیّ ....